Ders İçerikleri
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜNÜN
DERSLERİ VE İÇERİKLERİ
BİRİNCİ YIL
I. Yarıyıl
TDE117 Osmanlı Türkçesi I (2+2) 3
Amaç: Öğrencilere Osmanlı Türkçesi döneminde kullanılan Arap alfabesi ile yazılmış metinleri okuma ve yazma becerisini kazandırmak; dilimizin tarihî dönemlerini inceleme metodunu öğretmek.
İçerik: Osmanlı Türkçesinin genel Türkçe ve Batı Türkçesi içindeki yeri, Osmanlı alfabesinin yazı özellikleri hakkında verilen temel bilgiler doğrultusunda öğrencinin Osmanlı Türkçesi dönemi metinlerini okuyup anlaması sağlanır, sade ve kolay anlaşılır metinler üzerinde okuma ve yazma alıştırmaları yaptırılır, verilen ev ödevleriyle öğrencinin eski yazılı metinleri okuma ve yazma becerileri geliştirilmeye çalışılır.
Kaynak Kitaplar:
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesine Giriş, Alfa Yay. İstanbul 2009.
* Prof. Dr. Mustafa Özkan-Doç. Dr. Hatice Tören, Osmanlı Türkçesi I, Akademik Kitaplar, İstanbul 2009.
* Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1, Kesit Yay., İstanbul 2001.
* Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi, Ankara 2008.
* Şemseddin Sami, Kâmûs-ı Türkî, Enderun Kitabevi, İstanbul 1989.
TDE105 Türkiye Türkçesi I (2+0) 2
Amaç: Türkçenin ses yapısını tanıtmak; dilimizin dönemleri arasında karşılaştırma yapabilmek için gerekli bilgi birikimini sağlamak; dil yeteneğini geliştirerek, öğrenciye Türkçe sevgisini; Türkçeyi, gerek yazılı gerekse sözlü olarak, doğru ve güzel kullanma becerisini kazandırmak.
İçerik: Dil nedir? Dil akrabalığı, dil tipleri, lehçe, şive, ağız, konuşma dili, yazı dili, dilbilgisinin bölümleri, Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri, Türk dilinin gelişim süreci, Türkçenin ses yapısı, ses özellikleri, ses olayları: ses türemesi, ses düşmesi, kaynaşma, ses değişmesi, ses benzeşmeleri, tonlulaşma, darlaşma, yuvarlaklaşma, düzleşme, yer değiştirme, hece düşmesi konuları, genel dilcilik disiplini içinde incelenir.
Kaynak Kitaplar:
* Muhammet Yelten, Türk Dili ve Anlatım Bilgileri, Doğukütüphanesi Yay., İstanbul 2009.
* Muharrem Ergin, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Yay., İstanbul 2004.
* Tahsin Banguoğlu, Türkçenin Grameri, TDK Yay., Ankara 2003.
TDE107 Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri (4+0) 4
Amaç: Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin; bu dönem içinde ortaya çıkan akımlar ve önemli şairlerin şiirleri aracılığıyla incelenmesi; zamanın akışı içinde değişen ve gelişen temel özelliklerinin bu incelemelere dayalı olarak belirlenmesi.
İçerik: Cumhuriyet dönemi Türk şiirine giriş, memleketçi edebiyat ve memleketçi şiir, Beş Hececiler ve şiirlerinin özellikleri, Yedi Meşaleciler, Garip Akımı, İkinci Yeni Akımı, Faruk Nafiz Çamlıbel, Kemalettin Kamu, Ahmet Kutsi Tecer, Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl, Nazım Hikmet, Ziya Osman, Cahit Sıtkı, Asaf Halet Çelebi, Orhan Veli, Attila İlhan, Behçet Necatigil ve Sezai Karakoç’un şiirlerinin incelenmesi.
Kaynak Kitaplar:
* Mehmet Kaplan, Şiir Tahlilleri, Dergâh Yay., İstanbul 2005.
* Memet Fuat, Çağdaş Türk Şiiri Antolojisi, Adam Yay., İstanbul 2006.
TDE119 Eski Türk Edebiyatına Giriş (3+0) 3
Amaç: Türk edebiyatının kendine özgü özellikleriyle yüzyıllar boyunca devam etmiş olan; estetiği, içerdiği anlam derinliği, kültürel zenginlik ve geleneksel niteliği dolayısıyla klasik olarak da tanımlanması mümkün olan döneminin ele alındığı Eski Türk Edebiyatı sahasının; kaynaklar bakımından tasnifi, tahlili ve bu kaynakların metinlerin iç yapısında nasıl yer aldığının, çeşitli örneklerin incelenmesi yoluyla gösterilmesi esastır.
İçerik: Eski Türk Edebiyatının genel özellikleri, Eski Türk Edebiyatını şekillendiren ve besleyen kaynaklar, Klasik Türk Edebiyatını etkileyen diğer milletlerin edebiyatları, Klasik Türk Edebiyatının estetik anlayışı, şiir şekil özellikleri, hayatı algılayışı ve bunun şiire yansıma biçimleri, geleneği gibi konuları ihtiva eder. Klasik Türk Edebiyatında nazım türleri ve nazım şekilleri, aruz, nesir özellikleri ve bu edebiyatın Türk edebiyatı içindeki yeri ve önemi konuları esas alınır.
Kaynak Kitaplar
* Agah Sırrı Levent, Divan Edebiyatı, Kelimeler ve Remizler, Mazmunlar ve Mefhumlar, Enderun Kitabevi, İstanbul 1984.
* Cihan Okuyucu, Divan Edebiyatı Estetiği, LM Yay., İstanbul 2004.
* Atilla Şentürk- Ahmet Kartal, Eski Türk Edebiyatı, Dergâh Yay., İstanbul 2005.
* İskender Pala, Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, Kapı Yay., İstanbul 2009.
* Ahmet Talat Onay, Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı, Akçağ Yay., Ankara 2000.
* Beşir Ayvazoğlu, Aşk Est etiği, Ötüken Yay., İstanbul 1993.
* Mahir İz, Tasavvuf, Kitabevi Yay., İstanbul 2000.
* Dursun Ali Tökel, Divan Şiirinde Mitolojik Unsurlar, Akçağ Yay.
TDE115 Türk Halk Bilimi (2+0) 2
Amaç: Halkbiliminin ortaya çıkışı, kapsamı, diğer bilim dallarıyla ilişkisi, halkbilimi metotları ve kuramları hakkında bilgi vermek.
İçerik: Folklorun tanımı, halkbiliminin bir bilim olarak ortaya çıkışı, kapsamı, halkbilimi metotları ve metotların kurucularının tanıtılması, halkbiliminin Türkiye’deki gelişimi, Türk folkloruyla ilgili ana kaynaklar, Türk halkbilimi çalışmalarında kullanılan yöntemler hakkında bilgilerin verilmesi.
Kaynak Kitaplar:
* Özkul Çobanoğlu, Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş, Akçağ Yay., Ankara 2007.
* Erman Artun, Türk Halkbilimi, Kitabevi Yay., İst. 2007
TDE113 Batı Edebiyatı I (2+0) 2
Amaç: Batı edebiyatı tarihinin ana dönemleri itibariyle kavranması. Bu dönemlerde ortaya çıkan akım ve anlayışların temel özelliklerinin öğrenilmesi. Batı edebiyatına ait klasik olarak nitelendirilebilecek eserlerin incelenmesi, böylece Batı edebiyatı hakkında genel bir bilgi birikiminin elde edilmesi.
İçerik: Eski Yunan Edebiyatı, Homeros ve Hesiodos, felsefenin doğuşu ve ilk filozoflar, Sokrates, Eflatun ve Aristo, Tragedya ve Komedya, Roma Edebiyatı, Kitab-ı Mukaddes, Ortaçağ Batı Edebiyatı, Hümanizm ve Rönesans, İncelenecek eserler: İlyada, Odysseia, Sokrates’in Savunması, Kral Oidipus, Bulutlar, Aeneas, Kitab-ı Mukaddes, İtiraflarım, İlahi Komedya, Ütopya.
Kaynak Kitaplar:
* Güler Çelgin, Eski Yunan Edebiyatı, Remzi Kitabevi. İstanbul.
* Müzehher Erim, Latin Edebiyatı, Remzi Kitabevi, İstanbul 1987.
* Antal Szerb, Dünya Yazın Tarihi, Dost Yay. Ankara 2008.
* Richard Alcock, Kısa Dünya Edebiyatı Tarihi, Varlık Yay., İst. 1961.
II. Yarıyıl
TDE104 Osmanlı Türkçesi II (2+2) 3
Amaç: Öğrencilerin, Osmanlı Türkçesiyle yazılmış, 19 ve 20. yüzyıllara ait metinleri okuyup yazabilmelerini sağlamak.
İçerik: Osmanlı Türkçesinde kullanılan alfabeyi öğrenmiş olan öğrencilere tarihi metinlerin imla özellikleri tanıtılır, yazma ve okuma uygulamaları yaptırılır, verilen ev ödevleri ile öğrencinin eski yazılı metinleri okuma ve yazma becerileri geliştirilmeye çalışılır, öğrencinin kelime dağarcığını geliştirmeye yönelik uygulamaların yanı sıra metin okuma çalışmaları yapılır.
Kaynak Kitaplar:
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesine Giriş ( 20. Baskı) , Alfa Yayım Dağıtım, İstanbul 2000.
* Prof. Dr. Mustafa Özkan-Doç. Dr. Hatice Tören, Osmanlı Türkçesi I, Akademik Kitaplar, İstanbul 2009.
* Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1 (3. Baskı), Bilimevi Yay., İstanbul 2001.
* Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi Yay., Ankara 1998.
* Şemseddin Sami, Kâmûs-ı Türkî, Enderun Kitabevi, İstanbul 1989.
TDE106 Türkiye Türkçesi II (2+0) 2
Amaç: Türkçenin yapım ve çekim biçim birimlerini işlevleriyle birlikte tanıtmak.
İçerik: Türkçenin şekil özellikleri, kökler, isim ve fiil kökleri, ekler, ek çeşitleri ve işlevleri, gövde ve çeşitleri, fiilimsiler; yapı, anlam ve görevleri bakımından kelimeler genel dilcilik disiplini içinde incelenir.
Kaynak Kitaplar:
* Muhammet Yelten, Türk Dili ve Anlatım Bilgileri, Doğukütüphanesi Yay., İstanbul 2009.
* Muharrem Ergin, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Yay., İstanbul 2004.
* Tahsin Banguoğlu, Türkçenin Grameri, Türk Dil Kurumu Yay., Ankara 2003.
* Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Türk Dil Kurumu Yay., Ankara 2003.
TDE108 Cumhuriyet Dönemi Hikâye ve Romanı (4+0) 4
Amaç: Cumhuriyet döneminde eser vermiş önemli hikâyecilerimizin ve romancılarımızın eserlerinin incelenmesi yoluyla, bu dönemdeki Türk hikâye ve romanının biçim ve içerik bakımından taşıdığı özellikleri tespit etmek.
İçerik: Roman ve hikâyenin yapısı, Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu, Yaprak Dökümü, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Kiralık Konak, Yaban, Halide Edip Adıvar, Ateşten Gömlek, Sinekli Bakkal, Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Fatih Harbiye, Yalnızız, Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur, “Abdullah Efendi’nin Rüyaları”, Sait Faik Abasıyanık, Semaver, Son Kuşlar, Sabahattin Ali, “Hasan Boğuldu”, Kuyucaklı Yusuf, Kemal Tahir, Yorgun Savaşçı, Devlet Ana, Tarık Buğra, Küçük Ağa, Osmancık, Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesi, Oğuz Atay, Tutunamayanlar, Mustafa Kutlu, Yoksulluk İçimizde, Beyhude Ömrüm.
Kaynak Kitaplar:
* Berna Moran, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış, İletişim Yay., İst. 2009.
* Mehmet Kaplan, Hikâye Tahlilleri, Dergâh Yay., İstanbul 2006.
TDE110 Edebî Sanatlar ve Nazım Bilgisi (3+0) 3
Amaç: Eski Türk Edebiyatı metinlerinin anlaşılması için gerekli olan nazım şekilleri, kafiye ve aruz konuları ile ilgili bilgilerin verilmesi. Klasik edebiyat metinlerinin anlaşılması, şiirdeki mananın hangi hayal dünyasıyla sunulduğunun tespit edilmesi için temel olan edebî sanatların öğrenilmesi ve şiirde nasıl uygulandığının görülmesi.
İçerik: Şiir şekilleri ve nazım türleri, aruz vezni, kafiye, istiâre, teşbih, mecaz, telmih, tenasüb vb. edebi sanatlar.
Kaynak Kitaplar:
* Kaya Bilgegil, Edebiyat Bilgi ve Teorileri. Enderun Yay., İstanbul 1989.,
* Muallim Naci, Edebiyat Terimleri, Haz. M. A. Yekta Saraç, Gökkubbe Yay., İstanbul 2004.
* M. A. Yekta Saraç, Klasik Edebiyat Bilgisi Belagat, 3F Yay., İstanbul 2007.
*Cem Dilçin, Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, TDK Yay., 2005.
*Tahirü’l- Mevlevi, Edebiyat Lugati, Enderun Yay., İstanbul 1973
TDE112 Türk Halk Edebiyatı (2+0) 2
Amaç: Türk Halk Edebiyatının içeriği ve tarihî gelişimi hakkında bilgi vermek ve uygulamalı derleme çalışmaları yaptırmak.
İçerik: Halk biliminin tarihî ve araştırma safhaları, Halk bilimi çalışmalarının tarihçesi, Türk Halk edebiyatının tarihî yapısı, Türk Halk Edebiyatında şiir ve şiir türleri, Türk Halk Edebiyatındaki diğer türler, Halk edebiyatı saha araştırmaları (Uygulamalı derleme çalışmaları).
Kaynak Kitaplar
* Şükrü Elçin, Halk Edebiyatına Giriş, Akçağ Yay., Ankara 1986.
* Erman Altun, Türk Halk Edebiyatına Giriş, Kitabevi Yay., İst. 2004.
TDE114 Batı Edebiyatı II (2+0) 2
Amaç: Batı edebiyatının Rönesans sonrası dönemlerini, temel özellikleri itibariyle tanımak ve öğrenmek. Bu dönemlere ait eserleri okumak ve incelemek.
İçerik: Barok sanatı, Klasisizm, Aydınlanma, Romantizm. İncelenecek eserler: Shakespeare, Romeo ile Juliet, Hamlet, Machbet, Bir Yaz Gecesi Rüyası; Cervantes, Don Kişot; Rabelais, Gargantua; Daniel Defoe, Robinson Crusoe; Jonathan Swift, Güliver’in Gezileri; Jean Jacques Rousseau, Emile; Voltaire, Candid; Goethe, Genç Werther’in Acıları, Faust; Victor Hugo, Hernani, Sefiller; Lamartine, Grazeilla; Emily Brontë, Rüzgârlı Bayır.
Kaynak Kitaplar
* Antal Szerb, Dünya Yazın Tarihi , Dost Yay. Ankara 2008..
* Mina Urgan, İngiliz Edebiyatı Tarihi, Yapı Kredi Yay., İstanbul 2010.
* Gürsel Aytaç, Yeni Alman Edebiyatı Tarihi, Akçağ Yay., Ankara 2005.
* Berke Vardar, Fransız Edebiyatı Tarihi, Multilingual Yabancı Dil Yay, İstanbul 1998.
İKİNCİ YIL
III. Yarıyıl
TDE201 Osmanlı Türkçesi III (2+2) 3
Amaç: Öğrenciye, Osmanlı Türkçesi metinlerinde karşılaşılan Arapça unsurları tanıyabilme özelliğinin kazandırılması hedeflenir.
İçerik: Osmanlı Türkçesinde kullanılan Arapça yapılar, Arapça tamlamalar, Arapça kelime türleri, vezinler, Arapça çokluklar, Arapça edatlar, Arapça dil unsurlarının metinler üzerinde gösterilmesi, 19. yüzyıl metinleri üzerinde alıştırmalar.
Kaynak Kitaplar:
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Grameri, Alfa Yay., İstanbul 2009.
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Metinleri, Alfa Yay., İstanbul 2008.
* Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 2, Kesit Yay., İstanbul 2008.
TDE203 Tarihî Türk Şiveleri I [Göktürkçe] (2+0) 2
Amaç: Türk dilinin ilk yazı dili olan Göktürkçeyle yazılmış metinlerin dil tarihi perspektifi içinde dilbilgisel açıdan incelenmesi. Türk dilinin gelişim süreci ve Türk dili tarihi içinde Göktürkçenin yerinin belirtilmesi.
İçerik: Göktürk dönemiyle ilgili tarihsel bilgiler. Eski Türk dilinin teşekkülü ve gelişimi. Göktürk Yazıtlarının (Köl Tigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk Yazıtları) kültürel cephelerden tanıtılması. İlk tarihî Türk şivesi olan Göktürkçenin yazı, ses, yapı, cümle ve anlam bilgisi açısından incelenmesi yoluyla Türk dilinin gelişimindeki rolünün belirtilmesi.
Kaynak Kitaplar:
* Muharrem Ergin, Orhun Abideleri, Boğaziçi Yay., İstanbul 2000.v
* Osman Fikri Sertkaya, Göktürk Tarihinin Meseleleri, TKAE Yay., Ankara 1995.
* A. von Gabain, Alttürkische Grammatik [Eski Türkçenin Grameri], Çev. M. Akalın, TDK Yay., Ankara 2006.
* Talat Tekin, Orhun Türkçesi Grameri, Ed. Mehmet Ölmez, TDAD: 9, İstanbul 2000.
* Marcel Erdal, A Gramer of Old Turkic, Brill, Leiden 2004.
* Şinasi Tekin, “Eski Türkçe”, Türk Dünyası El Kitabı, TKAE Yay., Ankara 1976, s. 142-192.
* Sir G. Clauson, An Etymological Dictionary of Pre-thirteenth Century Turkish, Oxford 1972.
TDE205 Türkiye Türkçesi Sözdizimi I (2+0) 2
Amaç: Türkçenin kelime gruplarını tanıtmak ve farklı dönemlerindeki metinlerde kelime gruplarının nasıl tespit edileceğini göstermek.
İçerik: Kelime grubu nedir? Kelime grubunun temel özellikleri ve çeşitleri, isim tamlaması, iyelik grubu, sıfat tamlaması, tekrar grubu, aitlik grubu, birleşik fiil grubu, isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil grupları, unvan grubu, sayı grubu, ünlem grubu, bağlama grubu, kısaltma grupları, edat grubu ile ilgili temel bilgilerin verilmesi, kelime gruplarının metinler üzerinde incelenmesi.
Kaynak Kitaplar:
* Muhammet Yelten, H. Açıkgöz, Kelime Grupları, Doğu Kütüphanesi Yay., İstanbul 2008.
* Muharrem Ergin, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Basımevi, İstanbul 2000.
* Tahsin Banguoğlu, Türkçenin Grameri, Türk Dil Kurumu Yay., Ankara 2003.
* Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Türk Dil Kurumu Yay., Ankara 2003.
TDE207 Meşrutiyet Devri Türk Şiiri (4+0) 4
Amaç: Meşrutiyet sonrası Türk şiirinin, Fecr-i Âti ve Millî Edebiyat akımları dolayısıyla söz konusu olan özelliklerinin ortaya konulması.
İçerik: Yirminci yüzyılın başlarında Türkiye’de siyasi ve sosyal şartlar ve edebiyatın durumu, fikir akımları, Fecr-i Âti akımı, Ahmet Haşim’in hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti, Millî Edebiyat Akımı, Mehmet Emin Yurdakul ve Ziya Gökalp’in şiirleri, Mehmet Akif’in hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti, Yahya Kemal’in hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti.
Kaynak Kitaplar:
* Kenan Akyüz, Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri, İnkılap Yay., İst. 1995.
* Orhan Okay, Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı, Dergâh Yay., İst. 2005.
TDE209 Divan Şiiri Metin Tahlili I (3+0) 3
Amaç: 13.-16. yüzyıllara ait Klasik Türk Edebiyatı dönemlerinde genel olarak edebî muhit, dönem metinlerinin şerhi, tahlili ve bu metinlerde yer alan kültürel, tarihî, estetik ve edebî unsurların tespiti.
İçerik: 13-16. yüzyıl metinlerinin şerhi, dönemin edebi akımları, bu akımlara göre metinlerin incelenmesi ve şairlerin mukayesesi.
Kaynak Kitaplar:
* Ali Nihat Tarlan, Fuzuli Divanı Şerhi, Akçağ Yay., Ankara 2009.
* Nazım Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nazım, Akçağ Yay. Ankara 2006.
* Faruk Kadri Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Metinleri, Alfa Yay., İstanbul 2006.
* A. Atilla Şentürk, Divan Şiiri Antolojisi, Yapı Kredi Yay., İstanbul 2009.
* Muhammet Nur Doğan, Fatih Divanı ve Şerhi, Yelkenli Kitabevi, İstanbul 2009.
TDE211 Türk Halk Edebiyatında Mitoloji, Efsane ve Destan (2+0) 2
Amaç: Destan türü hakkında genel bilgi vererek destanın diğer türlerle ilişkisini değerlendirmektir.
İçerik: Destanın ortaya çıkışı ve gelişim şartları, millî destanlar, destan türünün önemi, Saka destanları, Hun-Oğuz-destanları, Göktürk Destanları, Dokuz Oğuz-On Uygur destanları, İslami dönem Türk destanları, çeşitli tarihî ve sosyal olaylar sebebiyle söylenen yapma destanlar, destanların diğer türlerle ilişkisi hakkında bilgilerin verilmesi.
Kaynak Kitaplar:
*Nihad Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, MEB Yay., Ankara 1998.
*Saim Sakaoğlu, Ali Duymaz, İslamiyet Öncesi Türk destanları (İncelemeler Metinler), Ötüken Neşriyat, İstanbul 2010
TDE213 Yazılı ve Sözlü Anlatım Teknikleri I (2+0) 2
Amaç: Bu dersin temel amacı; öğrencinin, sözlü ve yazılı anlatımda Türkçeyi doğru ve güzel kullanma becerisinin geliştirilmesi; sözlü anlatımda telaffuz, vurgu ve tonlamayı, yazılı anlatımda imlâ kurallarını doğru uygulamasının sağlanması ve bütün bunların; konferans, makale, fıkra biyografi gibi farklı türlerde yapılan çalışmalar aracılığıyla gerçekleştirilmesidir.
İçerik: Yazı dilindeki yazım ilkeleri ve noktalama işaretleriyle ilgili uygulamalar. Bu ilkelerin yansımalarını edebiyatımızdaki seçkin metinleri okuyarak incelemek ve değerlendirmek, metinlerdeki anlatım bozukluklarını saptamak ve bu yanlışların doğru şekillerini ortaya koymak, kazandırılan teorik bilgilerin yardımı ile yazılı anlatım çalışmaları yaptırmak, vurgu ve tonlamayı anlam ayırıcı olarak kullanmanın yollarını tanımak, konuşma dilinde kişilere bolca yardımı dokunan beden dilini kullanmanın esaslarını kavramak, sözlü anlatım türlerini uygulama yaparak tanımak, yazılı anlatım türlerini uygulama yaparak tanımak.
Kaynak Kitaplar:
* Fevziye Abdullah Tansel, İyi ve Doğru Yazma Usulleri, İnkılâp Kitabevi.
* Şerif Aktaş, O. Gündüz, Yazılı ve Sözlü Anlatım (Kompozisyon Sanatı), Akçağ Yay., Ankara 2003.
TDE215 Eski Anadolu Türkçesi Grameri (2+0) 2
Amaç: Eski Anadolu Türkçesi döneminin gramer özeliklerini kavramak ve transkripsiyon alfabesini kullanabilmek.
İçerik: Türkçenin Anadolu'da yazı dili olarak gelişmesi, EAT ile eski Türkçe arasındaki dil bağlantıları, XIII. yüzyılda meydana getirilen eserler ve yapı özellikleri, EAT'nin oluşumuna katkı yapan önemli şahsiyetler, çeviriyazı çalışmaları, ses, yapı ve cümle değerleri bakımından metin incelemeleri yapma konusundaki çalışmaların gerçekleştirilmesi.
Kaynak Kitaplar:
* Muhammet Yelten, Eski Anadolu Türkçesi Örnek Metinler, İÜ Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul 2009.
IV. Yarıyıl
TDE202 Osmanlı Türkçesi IV (2+2) 3
Amaç: Osmanlı Türkçesi metinlerinde karşılaşılan Farsça unsurları tanıyabilme özelliğinin kazanılması.
İçerik: Osmanlı Türkçesinde kullanılan Farsça yapılar, Farsça tamlamalar, Farsça kelime türleri, Farsça mastarlar, Farsça türemiş kelimeler, Farsça edatlar, Farsça dil unsurlarının metinler üzerinde gösterilmesi, 19. yüzyıl metinleri üzerinde alıştırmalar yapılarak gerekli bilgilerin edinilmesidir.
Kaynak Kitaplar:
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Grameri, Alfa Yay., İstanbul 2009.
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Metinleri, Alfa Yay., İstanbul 2008.
* Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 2, Bilimevi Yay., İstanbul 2001.
TDE204 Tarihî Türk Şiveleri II [Uygurca] 2+0) 2
Amaç: Türk dilinin tarihî seyri içinde Uygur Türkçesinin yerinin belirtilmesi. Budizm, Maniheizm ve Hıristiyanlık gibi din ve düşünce sistemlerini benimseyen Uygurlardan kalma metinlerin tanıtılması ve dil tarihi perspektifi içinde dilbilgisel açıdan incelenmesi.
İçerik: Uygur dönemiyle ilgili tarihî bilgiler. Eski Türk dilinin teşekkülü ve gelişimi içinde Uygurcanın rolü. Uygurca metinlerin tanıtılması ve bu metinlerin yazı, ses, yapı, cümle ve anlam bilgisi açısından incelenmesi yoluyla dilbilgisel açıdan Uygurca ile Göktürkçe arasında ayrılan ve benzeşen yönlerin ortaya konulması. Uygurcadaki şivesel farkların belirtilmesi yoluyla Doğu Türkçesinin inkişafında Uygurcanın yerinin açıklanması.
Kaynak Kitaplar:
* Reşid Rahmeti Arat, Eski Türk Şiiri, TTK yay., Ankara 1986.
* Marcel Erdal, A Gramer of Old Turkic, Brill, Leiden 2004.
* A. von Gabain, Alttürkische Grammatik [Eski Türkçenin Grameri], Çev. M. Akalın, TDK Yay., Ankara 2006.
* Şinasi Tekin, “Eski Türkçe”, Türk Dünyası El Kitabı, TKAE, Ankara 1976, s. 142-192.
* Sir G. Clauson, An Etymological Dictionary of Pre-thirteenth Century Turkish, Oxford University Press, Oxford 1972.
TDE206 Türkiye Türkçesi Söz Dizimi II (2+0) 2
Amaç: Türkiye Türkçesinde kullanılan cümle yapılarını tanımak ve cümleler üzerinde incelemeler yapmak.
İçerik: Yargı öbekleri, Türkçede cümle, cümleyi oluşturan öğeler, yapılarına göre cümleler, anlamlarına göre cümleler, öğelerin sıralanışlarına göre cümleler, yüklemin türüne göre cümleler, isim cümlesi, fiil cümlesi, basit cümle, birleşik cümle, olumlu cümle, olumsuz cümle, soru cümlesi, cümle incelemelerinin ayrıntılı olarak gerçekleştirilmesi.
Kaynak kitaplar:
* Muhammet Yelten-H. Açıkgöz, Kelime Grupları, Doğu Kütüphanesi Yay., İstanbul 2008.
* Muharrem Ergin, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Yay., İstanbul 2004.
* Tahsin Banguoğlu, Türkçenin Grameri, Türk Dil Kurumu Yay., Ankara 2003.
* Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Türk Dil Kurumu Yay., Ankara 2003.
TDE208 Meşrutiyet Dönemi Türk Hikâye ve Romanı (4+0) 4
Amaç: Meşrutiyet döneminde eser vermiş olan hikâye ve romancıların eserlerinin incelenmesi ve böylece Türk hikâye ve romanının bu dönemdeki biçim ve içerik özelliklerinin, bir bütün halinde belirlenmesi.
İçerik: Halide Edip Adıvar, hayatı ve eserleri; Şehbenderzâde Filibeli Ahmet Hilmi, hayatı ve eserleri; Ömer Seyfeddin, hayatı ve eserleri; Refik Halit Karay, hayatı ve eserleri; Ahmet Hikmet Müftüoğlu, hayatı ve eserleri.
Kaynak Kitaplar
* Kenan Akyüz, Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri, İnkılap Yay., İst. 1995.
TDE210 Divan Şiiri Metin Tahlili II (3+0) 3
Amaç: 17.-19. yüzyıllara ait Klasik Türk Edebiyatı metinlerinin şerhi, tahlili ve bu metinlerde yer alan kültürel, tarihî, estetik ve edebî unsurların tespiti.
İçerik: Metin şerhleri, 17. ve 18. yüzyıl metinlerinin açıklanması, dönemin edebî akımları, bu akımlara göre metin şerhi, şairlerin mukayesesi.
Kaynak Kitaplar:
* Ali Nihat Tarlan, Fuzuli Divanı Şerhi, Akçağ Yay., Ankara 2009.
* Ahmet Atilla Şentürk, Osmanlı Şiiri Antolojisi, YKY, 2009.
TDE212 Türk Halk Tiyatrosu (2+0) 2
Amaç: Türk halk tiyatrosunun özellikleri, tarihî gelişimi hakkında bilgi vermek ve uygulamalar yaptırabilmek.
İçerik: Türk halk tiyatrosunun doğuşu, özellikleri, tarihî gelişimi, meddah, meddah hikâyeleri ve önemli meddahların tanıtılması, meddah hikâyelerinin anlatılması, seyirlik köy tiyatrosu, orta oyunu, orta oyunu tipleri, Karagöz, Karagöz oyunundaki tipler, Karagöz ve toplum ilişkisi hakkında bilgilerin verilmesi.
Kaynak Kitaplar:
* Metin And, Osmanlı Tiyatrosu, Dost Kitabevi, Ankara 1999.
* Cevdet Kudret, Karagöz, YKY, İst. 2005.
TDE214 Yazılı ve Sözlü Anlatım Teknikleri II (2+0) 2
Amaç: Bu dersin temel amacı; öğrencinin, sözlü ve yazılı anlatımda Türkçeyi doğru ve güzel kullanma becerisinin geliştirilmesi; sözlü anlatımda telaffuz, vurgu ve tonlamayı, yazılı anlatımda imlâ kurallarını doğru uygulamasının sağlanması ve bütün bunların; konferans, makale, fıkra biyografi gibi farklı türlerde yapılan çalışmalar aracılığıyla gerçekleştirilmesidir.
İçerik: Yazı dilindeki yazım ilkeleri ve noktalama işaretleriyle ilgili uygulamalar. Bu ilkelerin yansımalarını edebiyatımızdaki seçkin metinleri okuyarak incelemek ve değerlendirmek, metinlerdeki anlatım bozukluklarını saptamak ve bu yanlışların doğru şekillerini ortaya koymak, kazandırılan teorik bilgilerin yardımı ile yazılı anlatım çalışmaları yaptırmak, vurgu ve tonlamayı anlam ayırıcı olarak kullanmanın yollarını tanımak, konuşma dilinde kişilere bolca yardımı dokunan beden dilini kullanmanın esaslarını kavramak, sözlü anlatım türlerini uygulama yaparak tanımak, yazılı anlatım türlerini uygulama yaparak tanımak.
Kaynak Kitaplar:
* Fevziye Abdullah Tansel, İyi ve Doğru Yazma Usulleri, İnkılâp Kitabevi, İstanbul
* Şerif Aktaş, O. Gündüz, Yazılı ve Sözlü Anlatım (Kompozisyon Sanatı), Akçağ Yay., Ankara 2003.
TDE216 Eski Anadolu Türkçesi Metinleri (2+0) 2
Amaç: Eski Anadolu Türkçesi döneminin gramer özeliklerini kavrayarak transkripsiyon alfabesini kullanabilmek ve dönem eserlerini okuyabilmek.
İçerik: Türkçenin Anadolu’da bir yazı dili olarak gelişmesi, EAT ile eski Türkçe arasındaki dil bağlantıları, meydana getirilen ilk eserler ve yapı özellikleri, EAT’nin oluşumunu gerçekleştiren önemli kişilikler, metin incelemeleri, transkripsiyon çalışmaları. Eserler üzerinde ses bilgisi, şekil bilgisi ve söz dizimi çalışmalarına ağırlık verilir.
Kaynak Kitaplar:
* Muhammet Yelten, Eski Anadolu Türkçesi Örnek Metinler, İÜ Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul 2009.
ÜÇÜNCÜ YIL
V. Yarıyıl
TDE301 Türk Dili Tarihi (2+0) 2
Amaç: Tarihî bilgiler ışığında Türk dilinin tarihî gelişimini, yayılış sahalarını ve bu gelişim süreci içindeki dilbilgisel değişimini anlamak
İçerik: 7. yüzyıldan 20. yüzyıla değin Türk dilinin gelişimi, ilk Türkçe eserler ve Türk dilinin geçirdiği gelişim evreleri, Ural-Altay teorisi, Türk dilinin dünya dilleri içindeki yeri, Türk lehçe ve şivelerinin sınıflandırılması, tarihî Türk şiveleriyle modern Türk lehçe ve şiveleri arasındaki bağlantı.
Kaynak Kitaplar:
* Ahmet Caferoğlu, Türk Dili Tarihi I- II, İstanbul 1968, 1972
* Peter Golden, An Introduction to the History of the Turkic Peoples, Wiesbaden 1992
* Ahmet Bican Ercilasun, Türk Dili Tarihi, Akçağ yay., Ankara 2004.
TDE303 Tarihî Türk Şiveleri III [Karahanlı Türkçesi] (2+0) 2
Amaç: Türk dili tarihi içinde Karahanlı Türkçesi olarak bilinen, İslamiyet etkisinde gelişen Türk dilinin birinci inkişaf safhasında yazılmış metinlerin kültürel ve dilbilgisel yönden tanıtılması.
İçerik: Karahanlı Türkçesiyle yazılmış Kutadgu Bilig, Divanu Lugati’t-Türk (şiirler ve atasözleri) ve Atebetü’l-Hakayık’ın yazı, ses, yapı, cümle ve anlam bilgisi açısından incelenmesi. Karahanlı Türkçesinin dil özellikleri ile Göktürkçe ve Uygurca dönemlerinden kalma metinlerin ses, yapı, anlam ve söz varlığı açısından karşılaştırılması. Eski Türkçeden Orta Türkçeye geçilirken Türk dilinde görülen değişimlerin neler olduğunun ortaya konulması.
Kaynak Kitaplar:
* Divanu Lugati’t-Türk, I-IV, Haz. Besim Atalay, TDK yay., Ankara 2006.
* Ahmet B. Ercilasun, Kutadgu Bilig Grameri, Gazi Üniversitesi Yay., Ankara, 1984.
* Necmettin Hacıeminoğlu, Karahanlı Türkçesi Grameri, TDK Yay., Ankara, 1996.
* Reşid R. Arat, Kutadgu Bilig I, Metin, TDK Yay., Ankara 2006.
----------, Kutadgu Bilig II, Çeviri, 4. bs., TTK Yay., Ankara, 1988.
----------, Kutadgu Bilig III, İndeks, Haz. Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya, Nuri Yüce, TKAE Yay., İstanbul 1979.
----------, Atebetü’l-Hakayık, TDK Yay. Ankara 2006.
* Talat Tekin, IX. YY. Türk Şiiri, TDK Yay., Ankara 1989.
---------, “Karahanlı Dönemi Türk Şiiri”, TDK Türk Dili Dergisi, Eski Türk Şiiri Özel Sayısı, Ankara 1986.
* Sir G. Clauson, An Etymological Dictionary of Pre-thirteenth Century Turkish, Oxford University Press, Oxford 1972.
TDE305 11-15. Yüzyıl Türk Edebiyatı Tarihi (3+0) 3
Amaç:11. yüzyıldan sonra gelişen Türk Edebiyatının kolları: Karahanlılar devri Türk edebiyatı; Gazneliler devrinde kültür, bilim ve edebiyat; Selçuklular devrinde kültür, bilim ve edebiyat; Türkistan’da gelişen tasavvufun Türk edebiyatına etkisi ve ilk verimleri; Anadolu’da Türk edebiyatının başlangıç ve kuruluş dönemi (Mevlana, Sultan Veled, Ahmet Fakih, Dehhani, Şeyyad Hamza, Yunus Emre, Âşık Paşa vb.)
hakkında bilgi edinmek.
İçerik: Türk şiirinin 11. yüzyıldan sonraki gelişimi, bu gelişimi etkileyen faktörler, ilk mahsuller, dönemin büyük şairlerinin hayatları ve eserleri, tasavvufun bu dönem edebiyatına tesiri, Türkçenin o dönemdeki durumu.
Kaynak Kitaplar:
* Fuat Köprülü, Türk Edebiyatı Tarihi, Akçağ Yay., 2009.
* Nihad Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarih, MEB Yay.
* Fuad Köprülü, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, Akçağ Yay., 2004.
* Fuad Köprülü, Edebiyat Araştırmaları I, Akçağ Yay., 2004.
* Fuad Köprülü, Edebiyat Araştırmaları II, Akçağ Yay., 2004.
TDE307 Servet-i Fünûn Şiiri (3+0) 3
Amaç: Servet-i Fünûn şiirinin önemli örneklerinin incelenmesinden hareketle, temel özelliklerinin tespit edilmesi ve öğrenilmesi.
İçerik: Servet-i Fünûn edebiyatının teşekkülü, Servet-i Fünûn edebiyatının genel özellikleri, Servet-i Fünûn şiiri, genel özellikleri, önemli temsilcileri; Cenap Şahabeddin, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti, Tevfik Fikret, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Cenap Şahabeddin ve Tevfik Fikret’e ait şiirlerin incelenmesi.
Kaynak Kitaplar
* Orhan Okay, Servet-i Fünûn Şiiri, Atatürk Üniversitesi Yay., Erzurum 1992.
* Kenan Akyüz,Tevfik Fikret, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yay., Ankara 1947.
* Mehmet Kaplan, Tevfik Fikret, Dergâh Yay. İstanbul 2005.
TDE309 Türk Edebiyatında Tenkit (2+0) 2
Amaç: Türk Edebiyatında tenkit türünün Tanzimat döneminden günümüze gelişimi, özellikleri ve önemli meseleleriyle birlikte ele alınması.
İçerik: Türk edebiyatında tenkit, Eski Edebiyat etrafındaki tartışmalar, dil etrafındaki tartışmalar, Dekadanlık, Hece-Aruz Tartışması, Cumhuriyet döneminde tenkit.
Kaynak Kitaplar:
* Ahmet Hamdi Tanpınar, 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, YKY, İstanbul 2006.
* İnci Enginün, Tanzimattan Cumhuriyete Yeni Türk Edebiyatı, Dergâh Yay., İstanbul 2006.
TDE311 Âşık Edebiyatı (2+0) 2
Amaç: Âşık ve âşıklık kavramından hareketle âşık edebiyatının oluşumu ve de gelişimi, âşıklık geleneği hakkında bilgi vermek.
İçerik: Âşık ve âşıklık kavramının açıklanması, âşık edebiyatının kaynakları, bu edebiyatın oluşumunu hazırlayan etmenler, âşık edebiyatının diğer edebiyatlarla etkileşimi, âşıklık geleneği, âşıklık geleneğinin yürütüldüğü ortamlar ve âşık edebiyatı ürünleri hakkında bilgi verilmesi.
Kaynak Kitaplar:
* Erman Artun, Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı, Kitabevi Yay., İstanbul 2008.
* Doğan Kaya, Âşık Edebiyatı Araştırmaları, Kitabevi Yay. İstanbul 2000.
TDE 313 Osmanlı Türkçesi V (2+2) 3
Amaç: Osmanlı Türkçesinde kullanılan Arapça ve Farsça unsurların tespit edilmesi, örnek mazum ve mensur metin parçalarından hareketle metin incelemesi yapılması.
İçerik: Osmanlı Türkçesi metinlerinin okunması, tatbiki olarak metin yazma, Klasik edebiyat tarzında yazılmış eserlerin anlamlandırılması ve kelime dağarcığını zenginleştirme çalışmaları.
Kayanak Kitaplar:
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Grameri, Alfa Yay., İstanbul 2009.
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Metinleri, Alfa Yay., İstanbul 2008.
* Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 2, Kesit Yay., İstanbul 2008.
VI. Yarıyıl
TDE302 Türkçenin Aktüel Meseleleri (2+0) 2
Amaç: Türk dilinin, geçmişten günümüze devam eden çeşitli meseleleri hakkında fikir ve bilgi sahibi olmak.
İçerik: Türkiye Türkçesinin Tanzimat dönemine kadarki durumuna kısaca göz atıldıktan sonra yenileşme hareketleri içinde dil ve alfabe konularında yapılan çalışmalar ve münakaşalar üzerinde durulur, harf ve dil devrimi sonrasında gelişen olaylar, dilde tasfiyecilik, öz Türkçe, arı Türkçe, Osmanlıcacılık gibi dil anlayışları çerçevesinde Cumhuriyet döneminde yapılan tartışmalar ve uygulamalar anlatılır. Günümüz yazı ve konuşma dilinin sorunları tartışılır.
TDE304 Tarihî Türk Şiveleri IV [Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi] (2+0) 2
Amaç: İslamiyet etkisinde gelişen Türk dilinin ikinci inkişaf safhası (Harezm Türkçesi [13.-14. yy.]) ile bu devre müteakip gelişen Kıpçak Türkçesi ve Çağatay Türkçesi safhalarında yazılmış metinlerin dilbilgisel yönden (yazı, ses, yapı, cümle ve anlam bilgisi) tanıtılması.
İçerik: Türk dilinin gelişim süreci içinde Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçelerinin yeri. 13. ve 14. yy.’de, İslamiyet etkisinde gelişen Türk edebiyatının ikinci inkişaf safhası olarak Harezm’de teşekkül eden Harezm Türkçesiyle; Ali Şir Nevayi ile başlayıp varlığını 20. yy.’e değin, Özbekçenin bir yazı dili olarak zuhuruna kadar kısmen muhafaza etmiş olan Çağatay Türkçesi ve 14. yy.’de Karadeniz’in ve Hazar’ın kuzeyindeki Altınorda Kıpçak bozkırlarından başlayarak Mısır’a doğru uzanan bir coğrafya içinde (14.-16. yy.) tesir alanı oluşturmuş olan Kıpçak Türkçesiyle yazılmış eserlerin dil özellikleri açısından incelenmesi.
Kaynak Kitaplar:
* Necmettin Hacıeminoğlu, Harezm Türkçesi ve Grameri, İÜ Yay., Ankara 1997.
* Janos Eckmann, Çağatayca El Kitabı, Çev. G. Karaağaç, Akçağ Yay., Ankara 2006.
-----------, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, Ed. O. F. Sertkaya, TDK Yay., Ankara 1996.
* Ali Fehmi Karamanlıoğlu, Kıpçak Türkçesi Grameri, TDK Yay. Ankara 1994.
* Gülistan Tercümesi, Haz. A. Fehmi Karamanlıoğlu, TDK Yay., Ankara 1989.
* Nehcü’l-Feradis, Haz. Semih Tezcan, Hamza Zülfikar, TDK Yay., Ankara 1997.
* Nehcü’l-Feradis, Dizin, Haz. Aysu Ata, TDK Yay., Ankara 1998.
* Kısasü’l-Enbiya, Haz. Aysu Ata, TDK Yay., Ankara 1997.
* Kısasü’l-Enbiya, Dizin, Haz. Aysu Ata, TDK Yay., Ankara 1997.
TDE306 16. Yüzyıl Türk Edebiyatının Tarihi (3+0) 3
Amaç: Türk edebiyatının 16. yüzyıldaki şair, yazar ve eserlerinin incelenmesi, edebî şahsiyet veya eserin incelenmesi sırasında nasıl bir tenkit ve karşılaştırma sistemi gerektiği, eski metinlerin edebiyat tarihi açısından yorumlanışı ve ait oldukları zaman içerisinde nasıl değerlendirilmeleri gerektiği zengin örneklerle anlatılmaktadır.
İçerik: 16. yüzyılda Türk edebiyatının genel görünüşü, dönemin büyük şairleri ve eserlerinden örnekler, bu dönem şiirlerinde görülen genel özellikler ve şiirlerin yapısı incelenmektedir.
Kaynak Kitaplar:
* Ahmet Atilla Şentürk-Ahmet Kartal, Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Dergâh Yay., 2007.
* Nihad Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, MEB Yay.
* Büyük Türk Klasikleri, Ötüken Yay., Ankara 2002.
* Nazım Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nesir, Akçağ Yay. Ankara 2006
* Nazım Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nazı,. Akçağ Yay. Ankara 2006
* Türk Edebiyatı Tarihi 4 cilt, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., Ankara 2006.
TDE308 Servet-i Fünûn Hikâye ve Romanı (3+0) 3
Amaç: Servet-i Fünûn Hikâye ve Romanının tanınması.
İçerik: Servet-i Fünûn hikâye ve romanına genel bir bakış; Halit Ziya Uşaklıgil, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti, Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu; Mehmet Rauf, hayatı ve eserleri, Eylül; Hüseyin Cahit Yalçın, hayatı ve eserleri; Servet-i Fünûn topluluğu dışında kalan hikâye ve romancılar; Hüseyin Rahmi Gürpınar, hayatı ve eserleri, Şıpsevdi.
Kaynak Kitaplar:
* Berna Moran, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış, İletişim Yay. İst. 2008.
* Ömer Faruk Huyugüzel, Halit Ziya Uşaklıgil, Akçağ Yay. Ankara 2004.
TDE310 Edebiyat Akımları (2+0) 2
Amaç: Türk ve dünya edebiyatında kendisini hissettirerek etkili olmuş edebî akımların incelenmesi.
İçerik: Edebiyat akımı nedir? Yeni Türk edebiyatında etkili olmuş batılı edebiyat akımları hangileridir? Klasisizm, Romantizm, Realizm, Natüralizm, Parnasizm, Sembolizm, Sürrealizm, Empresyonizm, Ekspresyonizm, Kübizm, Dadaizm, Egzistansiyalizm, Modernizm ve Postmodernizm akımlarının özelliklerinin ve edebiyatımızdaki yansımalarının örnek metinler aracılığı ile anlatılması.
Kaynak Kitaplar
Suut Kemal Yetkin, Edebî Meslekler, Remzi Kitabevi, Ankara 1943.
Türk Dili, Yazın Akımları Özel Sayısı, TDK Yay., Ankara 1981.
TDE312 Türk Tasavvuf Edebiyatı (2+0) 2
Amaç: Türk tasavvuf edebiyatının oluşumu ve gelişimi, Türk edebiyatı içindeki yeri hakkında bilgi vermek.
İçerik: İslamiyet öncesi inanç sistemleri, tasavvufun ne olduğu, kökeninin ve kaynaklarının neler olduğu, Türklerde tasavvuf edebiyatının başlangıcı, Anadolu’daki tasavvuf akımları, tarikatlar, zümreler, kurumlar ve de Türk tasavvuf edebiyatı ürünleri hakkında bilgi verilmesi.
Kaynak Kitaplar:
*Erman Artun, Dinî-Tasavvufî Halk Edebiyatı, Kitabevi Yay., İst. 2006.
* Abdurrahman Güzel, Dinî Tasavvufî Türk Edebiyatı, Akçağ Yay., Ankara 2009.
TDE314 Osmanlı Türkçesi VI (2+2) 3
Amaç: Osmanlı Türkçesinde kullanılan Arapça ve Farsça unsurların tespit edilmesi, örnek manzum ve mensur metin parçalarından hareketle metin incelemesi yapılması.
İçerik: Osmanlı Türkçesi metinlerinin okunması, tatbiki olarak metin yazma, Klasik edebiyat tarzında yazılmış eserlerin anlamlandırılması ve kelime dağarcığını zenginleştirme çalışmaları.
Kaynak Kitaplar:
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Grameri, Alfa Yay., İstanbul 2009.
* Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Metinleri, Alfa Yay., İstanbul 2008.
DÖRDÜNCÜ YIL
VII. Yarıyıl
TDE401 Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları I (2+0) 2
Amaç: Türk dünyasına mensup halkların dillerini ve edebiyatlarını incelemek, Türk dilinin çeşitli lehçe ve şivelerinden seçilmiş metin parçalarını dilbilgisel yönden karşılaştırmalı olarak tanıtmak
İçerik: Türkmence, Azerice ve Tatarca metin parçalarından üzerinden hareketle dilbilgisel incelemeler yapılması, Kril alfabesinin öğretimi, çağdaş lehçe ve şiveler ile tarihî şiveler arasındaki bağlantı noktalarının tespit edilmesi ile yoluyla tarihsel perspektif içinde Türk lehçe ve şivelerinin sınıflandırılması.
TDE403 17. Yüzyıl Türk Edebiyatı Tarihi (3+0) 3
Amaç: 17. yüzyılda Türk edebiyatına ait önemli şahsiyetlerin tanınması ve önemli eserlerin incelenmesi.
İçerik: 17. yüzyılda Türk Edebiyatı, dönemin büyük şairleri, eserlerinden örnekler, dönemin nesir yazarları, revaç gören edebî türler ve akımlar.
Kaynak Kitaplar:
* Nihad Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, MEB Yay.
* Nazım Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nesir, Akçağ Yay. Ankara 2006
* Nazım Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nazı,. Akçağ Yay. Ankara 2006
* Ahmet Atilla Şentürk-Ahmet Kartal, Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Dergâh Yay. İst. 2007.
* Türk Edebiyatı Tarihi 4 cilt, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., Ankara 2006.
TDE405 Türkçede Sadeleşme Hareketleri (2+0) 2
Amaç: Dilin anlaşılır ve sade olması, kitleler tarafından benimsenmesinde etkin unsurdur. Bu düşünceden hareketle Türkçemizin sadeleşme hareketlerinin araştırılarak incelenmesi.
İçerik: Batı Türkçesinin sadeleşme süreci konu edilir; Eski Anadolu Türkçesi, Osmanlı Türkçesi ve bugünkü Türkiye Türkçesi sadelik açısından genel hatlarıyla tanıtılır; Tanzimat dönemi sonrasında ciddi ölçülerde ele alınan sadeleşme çalışmaları ve Yeni Lisan Hareketi akabinde meydana gelen gelişmeler üzerinde durulur; Cumhuriyet sonrası sadeleşme çalışmaları ve Dil Devrimi ağırlıklı olarak ele alınır.
TDE407 Bitirme Tezi I (2+0) 2
Amaç: Öğrencinin, tercih ettiği ana bilim dalı kapsamında, danışman hocasıyla birlikte belirlediği bir konuda bilimsel nitelikte bir tez hazırlaması.
İçerik: Bilimsel araştırma yöntemleri, bibliyografya, konunun belirlenmesi, malzemenin tasnifi ve plan.
Kaynak Kitaplar:
* Jacques Barzun-Henry F. Graff, Modern Araştırmacı, Tübitak Yay. 2008.
* Arthur H. Cole-Karl Bigelow, Tez Hazırlama El Kitabı, İnkılap Kitabevi, İstanbul 1997.
TDE409 Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı I (3+0) 3
Amaç: Tanzimat dönemi Türk edebiyatının birinci evresinin önemli şahsiyetler ve eserler etrafında incelenmesi.
İçerik: 19. yüzyıl Türkiye’sinde siyasi ve sosyal şartlar, Yeni Türk Edebiyatının doğuşu, Akif Paşa ve “Adem Kasidesi”; Şinasi, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Namık Kemal, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Ziya Paşa, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Ahmet Mithat Efendi, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Şemseddin Sami, hayatı,eserleri ve edebî şahsiyeti.
Kaynak Kitaplar:
* Ahmet Hamdi Tanpınar, 19.Asır Türk Edebiyatı Tarihi, YKY, İstanbul 2006.
* Kenan Akyüz, Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri, İnkılap Kitabevi, İstanbul 1995.
* Orhan Okay, Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı,Dergâh Yay., İstanbul 2005.
VIII. Yarıyıl
TDE402 Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları II (2+0) 2
Amaç: Türk dünyasına mensup halkların dillerini ve edebiyatlarını incelemek, Türk dilinin çeşitli lehçe ve şivelerinden seçilmiş metin parçalarını dilbilgisel yönden karşılaştırmalı olarak tanıtmak
İçerik: Özbekçe, Yeni Uygurca, Kazakça ve Kırgızca metin parçalarından hareketle dilbilgisel incelemeler yapılması, Kril alfabesinin öğretimi, çağdaş lehçe ve şiveler ile tarihî şiveler arasındaki bağlantı noktalarının tespit edilmesi yoluyla dil tarihsel perspektif içinde Türk lehçe ve şivelerinin sınıflandırılması.
TDE404 18. Yüzyıl Türk Edebiyatı Tarihi (3+0) 3
Amaç: 18. yüzyıl klasik Türk edebiyatına ait önemli şahsiyetlerin tanınması ve eserlerin incelenmesi.
İçerik: 18. yüzyılda Türk edebiyatı, dönemin büyük şairleri, eserlerinin incelenmesi, mahallelileşme akımı, edebî türler.
Kaynak Kitaplar:
* Türk Edebiyatı Tarihi 4 cilt, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., Ankara 2006.
* Nihad Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, MEB Yay.
* Hasibe Mazıoğlu, Nedim’in Divan Şiirine Getirdiği Yenilikler, Akçağ Yay.
* Fuad Köprülü, Edebiyat Araştırmaları I, Akçağ Yay., Ankara 2004.
* Fuad Köprülü, Edebiyat Araştırmaları II, Akçağ Yay., Ankara 2004.
TDE406 Karşılaştırmalı Edebiyat (2+0) 2
Amaç: Karşılaştırmalı edebiyatın tarihini, çalışma alanlarını ve karşılaştırmalı edebiyatta kullanılan yöntemleri öğrenmek.
İçerik: Karşılaştırmalı edebiyat kavramının tarihçesi ve tanımı, Fransa ve Amerika’da karşılaştırmalı edebiyat, Karşılaştırmalı edebiyatın çalışma alanları, yöntemler, karşılaştırmalı edebiyat uygulamaları.
Kaynak Kitaplar:
* Gürsel Aytaç, Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi, Say Yay., İstanbul 2010.
* Kamil Aydın, Karşılaştırmalı Edebiyat, Birey Yay., 1999.
TDE408 Bitirme Tezi II (2+0) 2
Amaç: Öğrencinin, tercih ettiği ana bilim dalı kapsamında, danışman hocasıyla birlikte belirlediği bir konuda bilimsel nitelikte bir tez hazırlaması.
İçerik: Tezin yazımı.
TDE410 Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı II (3+0) 3
Amaç: Tanzimat dönemi Türk edebiyatının ikinci evresine ait şahsiyetlerin tanınması ve önemli eserlerin incelenmesi.
İçerik: Recaizade Mahmut Ekrem, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Abdülhak Hamit Tarhan, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Samipaşazade Sezai, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Muallim Naci, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Nabizade Nâzım, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti; Mizancı Murat, hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti.
Kaynak Kitaplar:
* Ahmet Hamdi Tanpınar, 19.Asır Türk Edebiyatı Tarihi, YKY, İst. 2006.
* Kenan Akyüz, Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgiler, İnkılap Kitabevi, İstanbul 1995.
* Orhan Okay, Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı, Dergâh Yay., İstanbul 2005.
* İnci Engünün, Tanzimattan Cumhuriyete,Yeni Türk Edebiyatı, Dergâh Yay. İstanbul 2005.
